|
Gençlerdeki intihar olaylari bir çok ailede yasanmaktadir. Genellikle nedenleri anlasilamamis ve sonuçlari konusunda farkliliklar görülmüstür. Aile yasadigi olayin sokunu atlattiktan sonra bu durumu sorgulamaya baslar. “Neden biz?” sorusu sorulur. Bunun anlamini ve niye basina geldigini kavramaya çalisir. Çogunlukla intihar girisimi gencin ölümüyle sonuçlaninca ailede inkar baslar. Eger genç kurtarildiysa aile bireyleri birbirini yada genci suçlama egilimindedir.
Intihar düsüncesi 12 – 13 yasindan önce çok görülmez. Ölümün anlami ve nasil bir gerçegi ifade ettigi yetiskinlerden ögrenilir. Gençlerin intihari seçme biçimleri ve sebepleri degiskenlik gösterebilir. Fakat çogunlugu ayni duyguyla hareket eder. Kızgınlık ve öfke.
Gerekçeler farkli olsa da intihar bir yardim sinyalidir ve bu yardim sinyali dikkate alinmali ve önemsenmelidir.
Bazen karsiliksiz askin getirdigi ümitsizlik
Hayatin zorluklari karsisindaki mücadelenin getirdigi kirilganlik
Ebeveynin yasattigi hayal kirikligi
Aile bireylerinden birinin ölümü yada intihari
Aile içi siddetin var olmasi
Okul basarisindaki ani düsüsler
Alkol ve uyusturucu kullaniminin getirdigi sikintilar
Neden intihar ediyorlar?
Bunu anlayabilmek için gönderdikleri yardim sinyalini iyi degerlendirmek gerekir. Yasanilan duygulardan kurtulmak ve bazen de baskalarini uyarmak için bu yolu seçerler. Intihar etmeden önce ergende bazi davranis degisimleri olur. Bu davranis degisikliklerini söyle özetleyebiliriz;
Içe kapanma
Yemek ve uykudaki düzensizlik
Aile içi iliskilerdeki bozulma
Arkadas iliskilerinin bozulmasi
Öfke ve kizginlik nöbetlerinin artmasi
Devamli ölümle ilgili düsüncelerin görülmesi
Saldirganligin gösterilmesi
Bu gibi davranis degisiklikleri ailenin fark edebilecegi ve anlamasi gereken duygusal dalgalanmalardir. Ergenlik dönemi oldukça zor ve duygularin gel git halinde yasandigi bir evre oldugu için kimlik çatismasinin ve kimlik kargasasinin yogunlastigi bir süreçtir. Ergen kendini degersiz görüyorsa kimse tarafindan sevilmedigini düsünüyorsa ve devamli ailesiyle çatisma halindeyse ve kendi güvenligine dikkat etmiyorsa duygusal bir degisim ortaya çikiyor demektir. Aile bunu fark ettiginde ergenin mutsuz oldugunu, sorun çözmede kendini basarisiz hissettigini ve sosyal uyum mekanizmalarinda bir sorun oldugunu anlamali ve dikkat etmelidir. Onu anlamaya çalismak ve sorunlari üzerinde konusarak paylasmak intihari engellemek için bir yöntem olabilir. Fakat aile bilinçsiz davrandiginda o zaman intihar ölümle sonuçlanir.
Ebeveynlerin kisisel basarinin disinda çocuklari duygu paylasimi noktasinda da desteklemeleri gerekir. Sadece derste gösterilen basari onun kisiligi degildir. Ergeni bu tip sinirlar içerisinde tutmak yasadigi duygusal dalgalanmalarda yalniz hissetmesine sebep olabilir.
Eger ailede akil hastaligi yada tedavi edilmeyen kisilik bozukluklari alkol yada madde bagimliligi görüldüyse gençte de görülme olasiligi söz konusudur. Bu gibi durumlarda bazen intihar sinsi bir sekilde gelisebilir.
Gençler için intihari bir seçim olmaktan uzaklastirmak mümkündür. Ailenin bir arada oldugu manevi duygu ikmallerinin bulundugu bir ortam saglikli ve dengeli iliskileri baslatacaktir. Intihar ve sebepleri konusunda ailenin uyanik olmasi ve çocuklariyla iyi bir iliski içinde olmalari gerekir. Manevi ortamda büyüyen bir genç kendini aileden izole etmemis olur. Fakat duygu degisiklikleri fark ediliyorsa ailenin profesyonel bir yardim almasi kendisi ve çocugu için önemlidir. Özellikle depresyon yada farkli ruhsal hastaliklar psikolojik ve psikiyatrik tedaviyle önlenebilir.
Psikolog Belkıs ERTÜRK |