Mükemmeliyetçi Anneler

Annelerimizin hayatimizin baslangicindan beri yeri tartisilmaz. Bize verdikleri ilk sevgiyle hayata adim atar ve baglanmayi ögreniriz. Annelerimizin sevgisi kadar onlarin kisilik özellikleri de bizim hayata bakis açimizi etkiler. Hayata ilk adimla baslayan ve ileri yetiskinlik yillarimiza kadar devam eden bu etkilesimin ergenlik dönemimizde nasil bir fotografi olduguna bir göz atmak ister misiniz?

Anne figürü çocukluktan itibaren ergen hayatinda baska hiç kimsenin alamayacagi bazi temel ihtiyaçlari belirler. Bu ihtiyaçlar;

•  Temel güven

•  Genel bakim

•  Güvenme ihtiyaci

•  Bir yere ait oldugunu bilme ihtiyaci

•  Kosulsuz sevecek birini bulma ihtiyaci

Bu ihtiyaçlar bizim özgüvenimizi belirleyen ilk basamaktir. Fakat mükemmelliyetçi bir tutumu benimseyen bir anne ne yazik ki çocugun hayatinda bu basamagi eksik birakiyor.

Ergenligin bir olgunlasma ve hayati anlama devresi oldugunu unutmayalim. Ergenlik dönemi kurallarin ögretildigi degil uygulandigi ve içsellestirildigi bir evredir. Bu evrede kendini yalniz hissettigi anlarda bir bebegin anne kucaginda duydugu sicakligi hissetmek ister. Aslinda bu güvenme ihtiyaciyla ilintilidir. Anneyle kurulamayan bag kisilik örüntüsünde yikici tahribatlar olusturabilir.

Mükemmelliyetçi anneler çevreye hos görünmeye çalisan, baskalarina yardim etmek için firsat kollayan, reddedilmeye karsi asiri duyarli olan; fakat çocuklarini elestiren kisilerdir. Mükemmelliyetçi anneler çocuklarini tehlikelere karsi uyaracagiz diye bir koruma kalkani kurarlar. Fakat bu koruma kalkani ergenlik döneminde çocugun annesinden korunmak istedigi duygusal bir duvarin örülmesine sebep olur.

Bu koruma kalkanini kurmalarinin sebebi annelerin kendi kisilik özelliklerinden kaynaklanir. Bu karakteristik özellikleri söyle siralayabiliriz;

•  Yeterince iyi olmama

•  Baskalarini memnun edememe

•  Elestiriye karsi asiri duyarli olma

•  Yardimi kabul etmeme

•  Baskasini memnun etme pahasina kendini ihmal

•  Duygularinin kontrolünü kaybetme endisesi

Mükemmeliyetçi anneler çocuklarina devamli uyarida bulunurlar. Elestirel yaklastiklari için bu uyarilarin sonu gelmez. Devamli olarak;

•  Iyi ol

•  Uslu ol

•  Kimseyi üzme

•  Zeki ve basarili ol

•  Sinifin birincisi ol

•  Abin ya da ablan gibi ol

•  Sana söylenilenleri yap

“Sevgimi ve ilgimi kazanmak istiyorsan böyle davranmak zorundasin.” Bu tip bir sevgi biçimi kosula baglanmis bir sevgidir. Çocuk uyulmasi gereken bu kurallara uymadigi zaman cezalandirilir. Fakat bu ceza ergenlik döneminin de getirdigi bagimsizlasma sürecinde tepkisel davranislara sebep olur. Asiri korumaci tavira çocukken teslim olan ergen farkli bir iletisim dili bilmedigi için sonsuz istekler, öfke patlamalari ve basina buyruk davranislarla annesine hükmetmek ister. Mükemmelliyetçi bir ilgi ergeni isbirligine yanasmayan, kendisindeki eksiklikleri kabul etmek istemeyen, kendini begenmis bir yapiya büründürür. Anne kendisi elestiriye duyarli oldugu için kendisi gibi bir ergenle karsilasacaktir. Kendini begenmesi basarisizliga karsi kendini koruma isteginden kaynaklanir.

Her konuda en iyi ben olacagim duygusuyla hareket ettiginde güçlü olamayacagini görüp hayal kirikligina ugrar. Annesi onu hayal kirikligina ugrattigi için o da bunun karsiligini verir. Okulda ödev vermeyerek, ev ödevlerini unutarak, yanlis bir sey yaptiginda yalana basvurarak, duygusal bir çöküs halinde de psikosomatik sikayetlerle kendini göstermeye çalisacaktir. Bu yasanilanlarin sonucunda annelerde gerginlik bas agrilari görülür.

Mükemmelliyetçi anne asiri koruma istegiyle çocugu dis dünyaya karsi savunmasiz birakir ve sorumluluk almasina engel olur. Sorumluluk almak bazen hatalar karsisinda gösterilen tutumdur. Sorumluluk alma becerilerini kazanamayan bir ergen annesinin mükemmelliyetçi tavrindan etkilenecektir.

Hatali olan her zaman çocuktur. Anne kendisindeki hatayi kabul etmez ve yasanilanlari içsellestirmez. Devamli savunma halinde oldugu için esnek degildir. O kadar çok kendini sever ki çocugun ihtiyaçlarini ve isteklerini görmez. Mükemmel oldugu için hata yapmayacagini düsünür. Basarili olmak ve basarili bir çocuk görmek onun hakkidir. O kadar mükemmeldir ki bu tip anneler hayatlarinin sonuna dogru kendi kendilerini yalniz birakirlar. Ve çocuklari tarafindan terk edilirler.

Sevgi kosula baglanamaz. Unutmayin ki hiç kimse mutlak güçlü degildir.

Saygılarımla

Psikolog Belkıs ERTÜRK